Kara Delikler ve Bilinmeyenleri

 Kara delikler aslında pek çok insanın yalnızca ismen duydugu evrenin en karmaşık oluşumlarından biridir.İşte bu yüzden bu yazıda sizlere biraz kara deliklerden bahsediceğim.

İlk olarak Albert Einstein bir dizi formülü genel izafiyet teorisi bağlamında incelerken bir şey fark etti.Bir yıldızın tüm kütlesi noktasal bir boyuta indirgeneniyor ve bir oluşum meydana geliyordu.Yani hacmi yok denicek kadar küçük ancak kütlesi bir yıldız kadar büyük bir şeyden bahsediyoruz.Bu yapının ne olduğunu malesef ki o zamanlar Einstein anlıyamamıştı.Hatta öyleki bir hata yaptığını düşündü.Mutlaka bir yerde bir hata olmalıydı çünkü böyle bir şey olanaksızdı.

Ancak Einstein’dan yıllar sonra bir adam bu yarım kalmış soruyu cevaplıcaktı.Stephen Hawking.Bu isim şimdilerde kara deliklerle tamamen özdeşleşmiş durumda.Hawking ilk defa bir kara deliğin varlığını ispatlamasıyla ün kazanmıştır.Tabi o ve diğer bilim insanlarının katkılarıyla modern fizikte bir kara delik teorisi oluştu.

Kara delikleri anlayabilmek için öncelikle Uzay-Zaman kavramını anlamak gerekiyor elbette.Uzay-Zaman denilen şey ise tüm evreni kaplayan ve evrendeki her kütle tarafından eğilip bükülebilen bir yapıdır.Bu da aslında zamanın değişebilrliğini işaret eder.Yani zaman ne kadar bükülürse(buradaki bükülme bir üç boyutlu cismin bükülmesi gibi düşünülebilir.) içinden geçen için o kadar hızlı geçer.Sonuç olarak eğer dünyadan daha yoğun bir gezegene giderseniz burda zaman sizin için daha hızlı akar yani daha çabuk yaşlanırsınız.


İşte Uzay-Zaman denilen bu kavrama bazen bir şeyler o kadar büyük bir baskı oluşturur ve büker ki uzay zaman yırtılır.İşte tam olarak bunu yapan şeye kara delik diyoruz.Peki ya bir kara delik nasıl oluşur ve ne gibi özellikler barındırır?

Kara delikler yıldızların ömrünün sonlarına geldiklerinde supernova halini alıp patladıklarında meydana gelicek yapılardan biridir.Eğer yıldız patlamadan sonra içine çökerse bir karadelik oluşur.Ancak kara delikleri aslında göremiyoruz ancak kara delikler o kadar güçlü bir çekim gücüyle her şeyi merkezine doğru çeker ki ışık bile bu çekimden kurtulamaz.İşte tam bu olurken bir teleskopla bakarsanız ışığın eğildiğini, büküldüğünü hatta sarmal bir yol izlediğini görürsünüz.İşte tam olarak gördüğünüz şey bir kara deliktir.

Kara delikler çekim alanı içindeki her şeyi merkezine doğru çeker.Bu çekim alanı ise son sınır olan olay ufkundan itibaren başlar.Olay ufkunu geçen her şey merkeze çekilir.Gezegenler, yıldızlar ve hatta ışık bile…Acak bir kara delik bir şeyi içine çekerken onu yalnızca bir girdap gibi merkeze itmez.Onu öyle bir uzatırki olay ufkundan merkezine kadar sarmal daireler çizdirir.Bu duruma spagetti etkisi deniyor.Ancak yeterince atamonuz yoksa bu uzama esnasında sizden geriye pek bi şey kalmaz çünkü atom altı parçacıklarınıza kadar parçalanırsınız.İşin aslı bilim kurgu filimlerinde gördüğünüz gibi bir uzay gemisi bir kara delikten öle kolay kolay geçemez.Yalnızca bu da değildir sorun.Kara delik o kadar dar bir merkeze sahiptirki merkeze ulaşan maddelerin küçük bir kısmı merkezden geçerken %99,9 luk bir kısmı dışarı püskürür.



Bu olay ise bilim insanlarına göre evrenin var olmasının temelidir.Çünkü bizim bildimiz kadarıyla evren ilk oluştuğunda yalnızca Hidrojen atomlarıyla doluydu onları merkezine çekip protonlarına ve elektronlarına hatta proton altı parçacıklarına ayıran kara delikler olmasaydı yeni elementlerde oluşamazdı.Bu olay sayesinde sebest kalan atom altı parçacıklar bir araya gelerek başka atomları oluşturdular.Ancak bir diğer gizemli soru ise kara delikler nasıl oluştu ve içine giren şeyler nereye gidiyor?

İşte tam olark bu konuda teoriler, teoriciler ve görüşler tamamen ayrılıyor ve ortaya çok farklı şeyler çıkıyor.Bir kara delik yoktan var olabilirmi yani bir yıldızın çökmesi sonucu değilde birden bire oluşmuş bir kara delik, bu mümkün mü? Şimdilik bilim insanları şöyle diyor: Büyük patlama olduğunda evrende sadece hidrojen vardı.Bu hidrojenler bir araya gelerek bir hidrojen yıldızı oluşturdu ve bu hidrojen yıldızı patlayıp sonra yeniden içine çökerek ilk kara deliği oluşturdu.İşte bu modern fiziğin en yaygın olarak kabul ettiği oluşum teorisidir.Ancak daha da bilinmez olan kara deliklerin içerisine çektiği maddeleri nereye püskürttüğüdür.

Hawking’e göre kara delikler uzay zamanı bir noktadan delerken bizim boyutumuzda veya başka bir boyutta dışarı doğru püsküren bir başka delik açar.Bunada ak delik denir.İşte halen böyle bir şeyin var olup olmadığını bilmiyoruz.Yani gerçekten ak delik diye bir şey görmedik ancak formülize olarak elimizde mevcut.Mantıkende düşünüldüğünde bu maddeler bir yere gitmeli.

Buna bağlı olarak birde solucan deliği teorisi mevcuttur.Bu teoride de iki kara delik bizim boyutumuzda birbiriyle bağlantılı olabilir, bu da evrende bir noktandan bir noktaya hızlı bir geçişi sağlar.Yani anlık geçiş.Elbette bu anlık geçiş bizi zamanda ileri veya geride götürebilir.Şimdilik zaman yolculuğu hayallerine ara verip kara deliklere dönelim.



Kara delikler gerçekten çok karmaşık yapılar olarak karşımıza çıkıyor.Onları bir noktaya kadar geleneksel bakış açımızla anlasakta bir yerden sonra tamamiyle klasik fizik anlayışımızı bırakmamız ve sıfır dan düşünmemiz gerekir.Çünkü klasik fizikte asla 4. boyut bulunmaz yada 5 yada 6.Oysa modern fizikte sonsuz sayıda boyut bulunur ve bir kara delik bu sonsuz sayıda boyuttan birini delmiş olabilir.Üstelik Uzay-Zaman 3 boyutlu bir yapı olmadığından nasıl bir özellik gösterir bilemiyoruz.Yani şu an bilimin gücü kara deliğin gerisini görmeye yetmiyor.

Ancak bütün bunlar bir keşif sayesinde gerçektende ortaya çıkabilirmi? Peki ya bu keşif nedir?

İşte bu keşif karanlık madde, karanlık enerji keşfidir.

nirgum'dan Alıntıdır.